4 godzin(y) temu
Oenothera Biennis
Dystrybucja:
Gatunek ten z pewnością pochodzi z Dalekiego Wschodu, istnieją również spekulacje na temat jego rodzimego pochodzenia w Europie, gdzie występuje na większości kontynentu, ale zwykle w siedliskach wtórnych.
Został również introdukowany na Teneryfę i Azory oraz do Ameryki Północnej i Południowej.
W Czechach rośnie obficie lub rozproszony od nizin po podgórza.
Według niektórych autorów, prawdopodobnie pochodzi z Czech, szczególnie w dorzeczach dużych rzek (Łaby, Wełtawy, Odry, wąwozów morawskich itp.), ale jest to kwestionowane.
Wraz z Oenothera Rubricaulis jest to nasz jedyny przedstawiciel rodzaju, który nie pochodzi z Ameryki (jeśli nie liczyć endemicznego zachodniomorawskiego Oenothera Moravica , który powstał przez krzyżowanie gatunków amerykańskich).
Ekologia:
Pierwotne występowanie gatunku prawdopodobnie związane jest ze żwirowymi i żwirowo-piaskowymi aluwiami większych cieków wodnych, gdzie obecnie jest rzadkością ze względu na regulację rzek.
Obecnie rośnie głównie w siedliskach synantropijnych – na dworcach kolejowych i nasypach kolejowych, w piaskowniach i kamieniołomach, na piaszczystych nieużytkach i innych piaszczystych miejscach, w nabrzeżach rzecznych, wzdłuż dróg, na placach budowy i terenach ruderalnych.
Kwitnie od czerwca do września.
Opis:
Rośliny dwuletnie tworzące w pierwszym roku przyziemną rozetę całoogonkowych liści.
Łodyga do 2 metrów wysokości z długimi i krótkimi włoskami bezgruczołowymi, w kwiatostanie również gruczołowo-owłosiona, zielona, tylko w dolnej części często nakrapiana na czerwono, a czasami także z małymi czerwonymi kropkami.
Liście łodygowe mniej więcej podłużne, tępo zakończone do ostro zakończonego, bezgruczołowo-owłosione do nagich.
Pąki gruczołowo-owłosione i bezgruczołowo-owłosione, zielone, z działkami łukowato rozpostartymi ponad podstawą.
Hypancjum 24–38 mm długości, zielone.
Działki 17–38 mm długości, zielone.
Korony sercowate, 14–30 mm długości, 16–38 mm szerokości, żółte. Zalążnie i młode torebki gruczołowo-owłosione i bezgruczołowo-owłosione; owoce do 37 mm długości, zielone, bez plamek.
Pomyłki:
Rodzaj Oenothera jest złożony taksonomicznie i determinatywnie ze względu na występowanie licznych gatunków hybrydogenicznych i mieszańców.
Jednak większość gatunków jest rzadka lub tylko sporadycznie introdukowana w naszym kraju, a ich występowanie ogranicza się głównie do stacji kolejowych i placów przeładunkowych.
Poza Wiesiołkami Dwuletnimi, jedynie Wiesiołek Dwuletni o czerwonych kielichach ( Oenothera glazioviana ) i być może Wiesiołek Dwuletni o czerwonych łodygach
(Oenothera Rubricaulis) występują częściej w Czechach.
Wiesiołek dwuletni ma zielone pąki i łodygę bez czerwonych kropek (kropki występują tylko sporadycznie w dolnej części łodygi), co bezpiecznie odróżnia go od wspomnianych gatunków.
Pomyłki są możliwe tylko w przypadku niektórych sporadycznie introdukowanych taksonów.
Zastosowanie:
Wiesiołek dwuletni był niegdyś uprawiany jako warzywo korzeniowe lub pasza dla zwierząt, często również jako roślina lecznicza.
W ostatnich latach jego nasiona są wykorzystywane do ekstrakcji niezbędnych kwasów tłuszczowych dla przemysłu kosmetycznego.
https://botany.cz/cs/oenothera-biennis/
Dystrybucja:
Gatunek ten z pewnością pochodzi z Dalekiego Wschodu, istnieją również spekulacje na temat jego rodzimego pochodzenia w Europie, gdzie występuje na większości kontynentu, ale zwykle w siedliskach wtórnych.
Został również introdukowany na Teneryfę i Azory oraz do Ameryki Północnej i Południowej.
W Czechach rośnie obficie lub rozproszony od nizin po podgórza.
Według niektórych autorów, prawdopodobnie pochodzi z Czech, szczególnie w dorzeczach dużych rzek (Łaby, Wełtawy, Odry, wąwozów morawskich itp.), ale jest to kwestionowane.
Wraz z Oenothera Rubricaulis jest to nasz jedyny przedstawiciel rodzaju, który nie pochodzi z Ameryki (jeśli nie liczyć endemicznego zachodniomorawskiego Oenothera Moravica , który powstał przez krzyżowanie gatunków amerykańskich).
Ekologia:
Pierwotne występowanie gatunku prawdopodobnie związane jest ze żwirowymi i żwirowo-piaskowymi aluwiami większych cieków wodnych, gdzie obecnie jest rzadkością ze względu na regulację rzek.
Obecnie rośnie głównie w siedliskach synantropijnych – na dworcach kolejowych i nasypach kolejowych, w piaskowniach i kamieniołomach, na piaszczystych nieużytkach i innych piaszczystych miejscach, w nabrzeżach rzecznych, wzdłuż dróg, na placach budowy i terenach ruderalnych.
Kwitnie od czerwca do września.
Opis:
Rośliny dwuletnie tworzące w pierwszym roku przyziemną rozetę całoogonkowych liści.
Łodyga do 2 metrów wysokości z długimi i krótkimi włoskami bezgruczołowymi, w kwiatostanie również gruczołowo-owłosiona, zielona, tylko w dolnej części często nakrapiana na czerwono, a czasami także z małymi czerwonymi kropkami.
Liście łodygowe mniej więcej podłużne, tępo zakończone do ostro zakończonego, bezgruczołowo-owłosione do nagich.
Pąki gruczołowo-owłosione i bezgruczołowo-owłosione, zielone, z działkami łukowato rozpostartymi ponad podstawą.
Hypancjum 24–38 mm długości, zielone.
Działki 17–38 mm długości, zielone.
Korony sercowate, 14–30 mm długości, 16–38 mm szerokości, żółte. Zalążnie i młode torebki gruczołowo-owłosione i bezgruczołowo-owłosione; owoce do 37 mm długości, zielone, bez plamek.
Pomyłki:
Rodzaj Oenothera jest złożony taksonomicznie i determinatywnie ze względu na występowanie licznych gatunków hybrydogenicznych i mieszańców.
Jednak większość gatunków jest rzadka lub tylko sporadycznie introdukowana w naszym kraju, a ich występowanie ogranicza się głównie do stacji kolejowych i placów przeładunkowych.
Poza Wiesiołkami Dwuletnimi, jedynie Wiesiołek Dwuletni o czerwonych kielichach ( Oenothera glazioviana ) i być może Wiesiołek Dwuletni o czerwonych łodygach
(Oenothera Rubricaulis) występują częściej w Czechach.
Wiesiołek dwuletni ma zielone pąki i łodygę bez czerwonych kropek (kropki występują tylko sporadycznie w dolnej części łodygi), co bezpiecznie odróżnia go od wspomnianych gatunków.
Pomyłki są możliwe tylko w przypadku niektórych sporadycznie introdukowanych taksonów.
Zastosowanie:
Wiesiołek dwuletni był niegdyś uprawiany jako warzywo korzeniowe lub pasza dla zwierząt, często również jako roślina lecznicza.
W ostatnich latach jego nasiona są wykorzystywane do ekstrakcji niezbędnych kwasów tłuszczowych dla przemysłu kosmetycznego.
https://botany.cz/cs/oenothera-biennis/