Oenothera Biennis -
Krystyna - 13-05-2013
Oenothera Biennis
ang: Common Eelgrass,
fr: Anagre Bisannuelle,
niem: Gartenrapunzel
Wiesiołek jest rośliną dwuletnią, osiągającą 50-150 cm wysokości.
Korzeń - mięsisty, burakowaty do 5 cm grubości.
Łodyga prosta, pojedyncza, owłosiona (rośnie w 2 roku wegetacji).
Liście odziomkowe w rozetce, długoogonkowe, podłużnie odwrotnie jajowate, tępe (z małym czubkiem), wcinano ząbkowane, często czerwono nabiegle.
Liście łodygowe podługowato lancetowate, u nasady klinowate, słabo ząbkowane, krótkoogonkowe.
Kwiaty żółte, duże, 2-3 cm długości; płatki wcinane; działki kielicha lancetowate, odgięte. Kwiatostanem jest wydłużone grono z liściastymi przysadkami.
Kwitnie od czerwca do września.
Kwiaty otwierają się wieczorem i więdną rano.
Owocem jest podłużnie jajowata torebka.
Pochodzi z Ameryki Północnej, obecnie rozpowszechniony na całym niżu.
Rośnie na brzegach rzek, przydrożach, nasypach kolejowych.
Początkującym wiesiołek wyda się podobny do dziewanny ale w odróżnieniu od niej nie ma szorstko owłosionych liści a kwiaty kwitną stopniowo - ledwie po kilka kwiatów na jednym "poziomie" jednocześnie.
Jadalne są korzenie zbierane późną jesienią lub wczesną wiosną (zanim wyrośnie pęd kwiatowy). .
Można je gotować i siekać na sałatkę albo – jak jarzynę.
Smakiem nieco przypomina brukiew.
Kiedy korzeń jest bardzo twardy, można go posiekać, wysuszyć i zmielić na mąkę, z której można wypiekać słodkawe placuszki.
Henschel proponuje mąkę zalewać gorącą wodą dla uzyskania słodkiej namiastki musli.
Według Łukasza Łuczaja po ugotowaniu można jeść wszystkie części wiesiołka (liście i pędy tylko młode).
Żółte kwiaty mogą stanowić ciekawy dodatek do sałatek a wywar (1 min) z kwiatów - słodzony lub nie - po ostudzeniu jest orzeźwiającym napojem.
Napar z kwiatów może służyć do robienia okładów w stanach zapalnych skóry lub nerwobólach.
http://survival.strefa.pl/r/index_rja_ko_wiesiolek.htm
Oenothera Biennis -
Krystyna - 21-09-2026
Oenothera Biennis
Dystrybucja:
Gatunek ten z pewnością pochodzi z Dalekiego Wschodu, istnieją również spekulacje na temat jego rodzimego pochodzenia w Europie, gdzie występuje na większości kontynentu, ale zwykle w siedliskach wtórnych.
Został również introdukowany na Teneryfę i Azory oraz do Ameryki Północnej i Południowej.
W Czechach rośnie obficie lub rozproszony od nizin po podgórza.
Według niektórych autorów, prawdopodobnie pochodzi z Czech, szczególnie w dorzeczach dużych rzek (Łaby, Wełtawy, Odry, wąwozów morawskich itp.), ale jest to kwestionowane.
Wraz z Oenothera Rubricaulis jest to nasz jedyny przedstawiciel rodzaju, który nie pochodzi z Ameryki (jeśli nie liczyć endemicznego zachodniomorawskiego Oenothera Moravica , który powstał przez krzyżowanie gatunków amerykańskich).
Ekologia:
Pierwotne występowanie gatunku prawdopodobnie związane jest ze żwirowymi i żwirowo-piaskowymi aluwiami większych cieków wodnych, gdzie obecnie jest rzadkością ze względu na regulację rzek.
Obecnie rośnie głównie w siedliskach synantropijnych – na dworcach kolejowych i nasypach kolejowych, w piaskowniach i kamieniołomach, na piaszczystych nieużytkach i innych piaszczystych miejscach, w nabrzeżach rzecznych, wzdłuż dróg, na placach budowy i terenach ruderalnych.
Kwitnie od czerwca do września.
Opis:
Rośliny dwuletnie tworzące w pierwszym roku przyziemną rozetę całoogonkowych liści.
Łodyga do 2 metrów wysokości z długimi i krótkimi włoskami bezgruczołowymi, w kwiatostanie również gruczołowo-owłosiona, zielona, tylko w dolnej części często nakrapiana na czerwono, a czasami także z małymi czerwonymi kropkami.
Liście łodygowe mniej więcej podłużne, tępo zakończone do ostro zakończonego, bezgruczołowo-owłosione do nagich.
Pąki gruczołowo-owłosione i bezgruczołowo-owłosione, zielone, z działkami łukowato rozpostartymi ponad podstawą.
Hypancjum 24–38 mm długości, zielone.
Działki 17–38 mm długości, zielone.
Korony sercowate, 14–30 mm długości, 16–38 mm szerokości, żółte. Zalążnie i młode torebki gruczołowo-owłosione i bezgruczołowo-owłosione; owoce do 37 mm długości, zielone, bez plamek.
Pomyłki:
Rodzaj Oenothera jest złożony taksonomicznie i determinatywnie ze względu na występowanie licznych gatunków hybrydogenicznych i mieszańców.
Jednak większość gatunków jest rzadka lub tylko sporadycznie introdukowana w naszym kraju, a ich występowanie ogranicza się głównie do stacji kolejowych i placów przeładunkowych.
Poza Wiesiołkami Dwuletnimi, jedynie Wiesiołek Dwuletni o czerwonych kielichach ( Oenothera glazioviana ) i być może Wiesiołek Dwuletni o czerwonych łodygach
(Oenothera Rubricaulis) występują częściej w Czechach.
Wiesiołek dwuletni ma zielone pąki i łodygę bez czerwonych kropek (kropki występują tylko sporadycznie w dolnej części łodygi), co bezpiecznie odróżnia go od wspomnianych gatunków.
Pomyłki są możliwe tylko w przypadku niektórych sporadycznie introdukowanych taksonów.
Zastosowanie:
Wiesiołek dwuletni był niegdyś uprawiany jako warzywo korzeniowe lub pasza dla zwierząt, często również jako roślina lecznicza.
W ostatnich latach jego nasiona są wykorzystywane do ekstrakcji niezbędnych kwasów tłuszczowych dla przemysłu kosmetycznego.
https://botany.cz/cs/oenothera-biennis/
RE: Oenothera Biennis -
Krystyna - 22-09-2026
Oenothera biennis
Rodzina: Wiesiołkowate (Onagraceae).
Opis:
Roślina dwuletnia wysokości nawet do 150 cm.
Łodyga wzniesiona, pojedyncza, ulistniona, owłosiona.
Liście odziomkowe krótkoogonkowe, odwrotnie jajowate, tępo zakończone, przylegające do ziemi; łodygowe krótkoogonkowe, podługowatolancetowate, często z czerwonymi nerwami.
Kwiaty duże, żółte, 4-płatkowe, zebrane w silnie ogruczolony kwiatostan.
Występowanie:
Pochodzi z Ameryki Północnej. Do Europy zawleczony w XVII wieku. W Polsce na terenie całego kraju, w górach w niższych położeniach. Rośnie w miejscach ruderalnych, na przydrożach, nasypach kolejowych, nad brzegami rzek.
Kwitnienie: VI-VIII
https://zielnik-karpacki.pl/atlas-roslin/roslina/wiesiolek_dwuletni