Sphalerite
#1

https://upload.wikimedia.org/wikipedia/c...2C_USA.jpg
https://www.healingcrystalsco.com/cdn/sh...1767590660
Sphalerite
Sfaleryt to minerał siarczkowy o wzorze chemicznym ( Zn , Fe ) S. [ 5 ] 
Jest najważniejszą Rudą Cynku 
Sphalerite występuje w różnych typach złóż, ale głównie w osadowych złożach wyziewnych, typu Missisipi Valley i wulkanogenicznych masywnych złożach siarczkowych. Występuje w towarzystwie Galeny, Chalkopirytu, Pirytu (i innych Siarczków ), Kalcytu, Dolomitu, Kwarcu, Rodochrozytu i Fluorytu

Niemiecki geolog Ernst Friedrich Glocker odkrył sfaleryt w 1847 roku i nadał mu nazwę pochodzącą od greckiego słowa sphălerós ( σφαλερός ), oznaczającego „oszukujący”, ze względu na trudność identyfikacji tego minerału. 

Oprócz Cynku, Sphalerite jest Cadmium, Gallium, Germanium, and Indium.
Wiadomo, że górnicy nazywają Sphalerite as Zinc Blende, Black-Jack, and Ruby Blende.
Marmatite to nieprzezroczysta, czarna odmiana o wysokiej zawartości żelaza.

Właściwości
Właściwości fizyczne
Sphalerite charakteryzuje się doskonałą łupliwością dwunastościenną, posiadając sześć płaszczyzn łupliwości
W czystej postaci jest półprzewodnikiem, ale wraz ze wzrostem zawartości żelaza przechodzi w przewodnik.
Jego twardość wynosi od 3,5 do 4 w skali twardości minerałów Mohsa
Można go odróżnić od podobnych minerałów po doskonałej łupliwości, charakterystycznym żywicznym połysku i czerwonobrązowym pasie ciemniejszych odmian.

Właściwości optyczne
Czysty siarczek Cynku to półprzewodnik o szerokiej przerwie energetycznej wynoszącej około 3,54 elektronowolta, co sprawia, że czysty materiał jest przezroczysty w widmie widzialnym. 
Zwiększona zawartość żelaza powoduje, że materiał staje się nieprzezroczysty, a różne zanieczyszczenia mogą nadać kryształowi różnorodne kolory.
W cienkim przekroju Sphalerite wykazuje bardzo wyraźny relief dodatni i jest bezbarwny do jasnożółtego lub brązowego, bez pleochroizmu

Współczynnik załamania światła Sphalerite (mierzony światłem sodowym o średniej długości fali 589,3  nm) waha się od 2,37, gdy jest to czysty ZnS, do 2,50, gdy zawiera 40% żelaza.
Sphalerite jest izotropowy w świetle spolaryzowanym krzyżowo, jednak może wykazywać dwójłomność, jeśli zrośnie się ze swoim polimorficznym Wurcytem; dwójłomność może wzrosnąć od 0 (0% Wurcytu) do 0,022 (100% wurcytu)

W zależności od zanieczyszczeń, Sphalerite będzie fluoryzować w świetle ultrafioletowym. 
Sphalerite może być tryboluminescencyjny
Sphalerite charakteryzuje się charakterystyczną tryboluminescencją w kolorze żółto-pomarańczowym. 
Zazwyczaj próbki pocięte na płytki końcowe idealnie nadają się do uwidocznienia tej właściwości. 
Metoda identyfikacji oparta na właściwościach optycznych minerału i wykorzystująca algorytmy sztucznej inteligencji przyniosła dobre rezultaty

Odmiany
Gemmy, bezbarwny do bladozielonego Sphalerite z Franklin, New Jersey (patrz Franklin Furnace ), są silnie fluorescencyjne na pomarańczowo i/lub niebiesko w świetle ultrafioletowym o długiej fali i są znane jako Cleiophane,, odmiana niemal czystego ZnS. 
Cleiophane, zawiera mniej niż 0,1% żelaza w strukturze krystalicznej sfalerytu. 
Marmatite lub Christophite to nieprzezroczysta czarna odmiana Sphalerite, a jego kolor wynika z dużej ilości żelaza, która może sięgać nawet 25%; 
Nazwa Marmatite pochodzi od okręgu górniczego Marmato w Kolumbii, a Chrystophite od kopalni St. Christoph w Breitenbrunn w Saksonii 
Zarówno Marmatite, jak i Cleiophane nie są uznawane przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Mineralogiczne (IMA)
Czerwony, pomarańczowy lub brązowoczerwony Sphalerite nazywany jest Ruby Blende or Ruby Zinc, natomiast Sphalerite o ciemnym kolorze nazywany jest Black-Jackiem.
https://en.wikipedia.org/wiki/Sphalerite
https://en.wikipedia.org/wiki/Sphalerite
https://www.irocks.com/minerals/species/...JCK2tX9yma

[Obrazek: attachment.php?aid=90019]
Odpowiedz


Wiadomości w tym wątku
Sphalerite - przez Krystyna - 08-07-2026, 19:19
RE: Sphalerite - przez Krystyna - 08-07-2026, 19:20
RE: Sphalerite - przez Krystyna - Wczoraj, 20:21



Użytkownicy przeglądający ten wątek: 1 gości