[Krystyna]

   
Gemma Augusta made of Arabian onyx
Historyczne zastosowanie
Gemma Augustea to rzymska kamea wykonana w latach 9–12 n.e. i wyrzeźbiona w dwuwarstwowym kamieniu onyksowym (19 × 23 cm).
Onyks ma długą historię wykorzystania w rzeźbie i biżuterii z twardego kamienia, gdzie zazwyczaj szlifuje się go w formie kaboszonów lub koralików. 
Był również używany do grawerowania kamieni szlachetnych metodą intaglio i kamei z twardego kamienia, gdzie pasy kontrastują obraz z podłożem. 
Niektóre Onyx występują naturalnie, ale większość materiału dostępnego w handlu powstaje w wyniku barwienia Agatu

Onyks był używany w Egipcie już w czasach II dynastii do wyrobu mis i innych wyrobów ceramicznych. 
Stosowanie Sardonyksu pojawia się w sztuce minojskiej Krety, zwłaszcza w znaleziskach archeologicznych w Knossos

Brazylijski Green Onyx był często używany jako cokoły do rzeźb art déco tworzonych w latach 20. i 30. XX wieku. 
Niemiecki rzeźbiarz Ferdinand Preiss używał Brazylijskiego Zielonego Onyx jako podstawy do większości swoich rzeźb chryzelefantynowych 
Onyx Green był również używany do tac i naczyń na szpilki – produkowanych głównie w Austrii – często z przymocowanymi małymi brązowymi zwierzętami lub figurkami. 

Onyks jest wielokrotnie wspomniany w Biblii. 
W Biblii wspomniany jest również Sardonyks (Onyx, w którym białe warstwy przeplatają się z Sardynem – brązowym kolorem)
Onyks znany był starożytnym Grekom i Rzymianom 
Żyjący w I wieku n.e. przyrodnik Pliniusz Starszy opisał oba rodzaje Onyx i różne techniki jego sztucznej obróbki w swoim dziele Naturalis Historia 

Płyty Onyx (z gór Atlas ) były słynnym materiałem użytym przez Miesa van der Rohe w willi Tugendhatów w Brnie (ukończonej w 1930 r.) do stworzenia lśniącej, półprzezroczystej ściany wewnętrznej

Kultura
Starożytni Rzymianie wyruszali na bitwę, niosąc amulety z Sardonyksu z wyrytym wizerunkiem Marsa, boga wojny. 
Uważano, że dodawały one odwagi w boju. 
W renesansowej Europie noszenie Sardonyksu uznawano za oznakę elokwencji
Tradycyjnie perskie przekonanie głosi, że Sardonyks pomagał w leczeniu epilepsji 
Tradycyjnie angielskie położne używały Sardonyksu do ułatwiania porodu, umieszczając go między piersiami matki.

Onyks w piosence „ Opalite ” Taylor Swift: „Bezsenność w onyksową noc / Ale teraz niebo jest opalitowe ”.
https://en.wikipedia.org/wiki/Onyx